مصاحبه سفیر جمهوری اسلامی ایران در رم با رسانه آنتی دیپلماتیک
مصاحبه سفیر جمهوری اسلامی ایران در رم با رسانه آنتی دیپلماتیک
.
مصاحبه سفیر جمهوری اسلامی ایران در رم با رسانه آنتی دیپلماتیک
Antidiplomatico
۱. ما روایتهای مختلفی درباره دلایل حمله اسرائیل و ایالات متحده به ایران شنیدهایم. جناب سفیر، از دیدگاه تهران دلیل واقعی چیست؟
از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، ریشههای اصلی خصومت ایالات متحده و رژیم صهیونیستی، بهطور کلی، و تجاوز اخیر، بهطور خاص، در مقاومت ایران در برابر سلطهطلبی در منطقه و تأکید بر حفظ استقلال در سیاست خارجی نهفته است. مخالفت ایران با رویکرد توسعهطلبانه و جنگطلبانه رژیم صهیونیستی نیز موجب شده است که لابیهای حامی این رژیم در آمریکا، دولت این کشور را علیرغم مخالفت افکار عمومی، به سمت تقابل سوق دهند. افزون بر این، برخی ملاحظات و فشارهای سیاسی داخلی از جمله رسواییهای پرونده آپستین در ایالات متحده نیز میتواند در زمانبندی این بحران و تلاش برای انحراف افکار عمومی مؤثر بوده باشد.
۲. آیا شما معتقدید که هدف واقعی اسرائیل از آغاز حمله نظامیبه ایران، اشغال جنوب لبنان و الحاق آن و همچنین گسترش شهرکسازیها در کرانه باختری بوده است؟ به عبارت دیگر، آیا جنگ علیه تهران راهی برای منحرف کردن افکار عمومی جهان از هدف اصلی است؟
ماهیت رژیم صهیونیستی بر پایه جنگافروزی و اشغال شکل گرفته است. طی دهههای گذشته، شاهد تداوم و گسترش اشغال در سرزمینهای فلسطینی و بخشهایی از کشورهای منطقه بودهایم. طبیعی است که مقاومت در برابر این اشغالگری، واکنش و خشم این رژیم را به دنبال داشته باشد. جمهوری اسلامی ایران نیز در حمایت از ملتهای منطقه هزینههایی را متحمل شده است. با این حال، به نظر میرسد رژیم صهیونیستی ایران را دشمن اصلی خود تلقی کرده و بر این تصور است که با تضعیف ایران، مسیر تحقق اهداف توسعهطلبانهاش در منطقه هموار خواهد شد.
۳. جهان انتظار چنین جنگی را در حالی که مذاکرات هنوز ادامه داشت، نداشت و همچنین انتظار چنین پاسخ قاطع و هماهنگی از سوی ایران را نداشت. با این حال، به نظر میرسد شما برای این درگیری آماده بودید. آیا مذاکرات جاری را صرفاً صوری میدانستید؟ شما جنگ ۱۲روزه را تمامشده نمیدانید، با این حال آتشبس را پذیرفتید—چرا؟
همانگونه که اشاره شد، ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در میانه مذاکرات به ایران حمله کردند، در حالی که بنا بر اظهارات مقامات عمانی، دستیابی به توافق با توجه به حسن نیت ایران کاملاً در دسترس بود. این اقدام در واقع خیانت به مسیر دیپلماسی محسوب میشود. با این حال، جمهوری اسلامی ایران ضمن جدیت در مذاکرات و تلاش برای جلوگیری از جنگ، بر اساس تجربیات جنگ ۱۲ روزه ژوئن گذشته آمادگی دفاعی کامل خود را حفظ کرده بود. ایران آغازگر جنگ نبوده است، اما با شناخت از رفتار طرف مقابل، خود را برای دفاع در برابر هرگونه تجاوز آماده کرده و این آمادگی را نیز به نمایش گذاشت. پذیرش آتشبس نیز در چارچوب رویکرد کاهش تنش صورت گرفت، هرچند به معنای اعتماد کامل به پایداری صلح نیست.
۴. آیا میتوان گفت که پیش از آغاز درگیری، شما همچنان به دیپلماسی و جامعه بینالمللی باور داشتید و امروز متقاعد شدهاید که دیگر کارایی ندارند؟
با وجود تجربیات متعدد از بدعهدی ایالات متحده و نقش مخرب رژیم صهیونیستی در تضعیف راهحلهای مسالمتآمیز، جمهوری اسلامی ایران همچنان دیپلماسی را تنها و بهترین مسیر حلوفصل اختلافات میداند. ایران ضمن تأکید بر حقوق ذاتی و استقلال خود در سیاست خارجی، همواره حسن نیت خود را در مسیر دیپلماسی نشان داده است، اما در عین حال آمادگی کامل برای دفاع در برابر هرگونه تجاوز را نیز حفظ کرده است.
۵. استراتژی شما شامل حمله به پایگاههای آمریکایی در خلیج فارس است—چرا چنین میکنید؟ آیا هدف، بیرون راندن آمریکاییها از خاورمیانه است؟ اما شما همچنین پالایشگاهها، میادین نفتی، زیرساختهای انرژی و مکانهای غیرنظامی مانند هتلها و فرودگاهها را هدف قرار میدهید. دلیل این کار چیست؟
ایران پیشتر نسبت به هرگونه تجاوز و نیز مشارکت در آن هشدار داده بود. بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد، ایران از حق ذاتی دفاع مشروع برخوردار است. از آنجا که ایالات متحده از طریق پایگاههای خود در کشورهای جنوب خلیج فارس علیه ایران اقدام کرده است، این پایگاهها، نیروها و داراییها اهداف مشروع تلقی میشوند. در عین حال، ایران بر حفظ روابط مثبت با کشورهای منطقه تأکید داشته و اقدامات خود را به داراییهای نظامی آمریکا محدود کرده است. همچنین در خصوص سایر تأسیسات، ایران هشدار داده است که هرگونه حمله به زیرساختهای حیاتی آن با پاسخ متقابل و متناسب مواجه خواهد شد.
۶. موضع شما درباره توافقنامههای ابراهیم چیست؟ آیا پذیرش این توافقها از سوی کشورهای خلیج فارس را خیانت میدانید؟ آیا «محور مقاومت» پاسخی به این توافقهاست؟ اکنون پس از تخریب غزه و حمله به شما، چه بر سر این محور خواهد آمد؟
محور مقاومت پدیدهای جدید نیست، بلکه ریشه در مقاومت تاریخی ملتهای منطقه در برابر اشغالگری دارد. ملتهای منطقه، همانند ایران، عزم خود را برای مقابله با تجاوز و اشغال نشان دادهاند و چنین توافقاتی تأثیری در این اراده نخواهد داشت. در عین حال، با وجود همسویی میان ایران و گروههای مقاومت، این گروهها مستقل بوده و تحت فرمان مستقیم ایران عمل نمیکنند.
۷. صحبتهایی درباره تجزیه ایران مطرح است—کشوری که هزاران سال قدمت و فرهنگی کهن دارد، برخلاف بسیاری از پادشاهیهای خلیج فارس که پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفتند. تا چه حد شبح تجزیه موجب تقویت موجی از ملیگرایی در ایران شده است؟
ایران کشوری با پیشینهای کهن و تمدنی ریشهدار است که در طول هزاران سال، علیرغم تهاجمات متعدد، موجودیت خود را حفظ کرده است. این پایداری ناشی از عمق فرهنگی و تاریخی کشور است. ایران یک موجودیت مصنوعی نیست که بتوان آن را از بین برد. تحولات اخیر و تجاوز مجدد آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز موجب تقویت انسجام و وحدت ملی شده و اراده جمعی مردم ایران برای دفاع از کشور را افزایش داده است.
۸. این جنگ در اروپا بسیار نامحبوب است. رئیسجمهور ترامپ از کشورهای اروپایی خواسته است با کمک به بازگشایی تنگه هرمز مشارکت کنند—به عبارت دیگر وارد درگیری شوند—اما پاسخ منفی بوده است. این موضوع به تنشها میان رهبران اروپایی و دولت آمریکا افزوده است. آیا فکر میکنید این میتواند فرصتی برای نزدیکی میان تهران و اروپا باشد؟
نامشروع بودن این تجاوز برای افکار عمومی جهانی روشن است و برخی مقامات اروپایی از جمله نخستوزیر ایتالیا جنگ را خارج از چارچوب حقوق بینالملل توصیف کردند. ایران از رویکرد عقلانی کشورهای اروپایی در عدم ورود به جنگ استقبال میکند و امیدوار است که این کشورها با اتخاذ سیاستی واقعگرایانهتر و با اصلاح برخی مواضع مخرب خود طی سالهای اخیر در قبال ایران، به تقویت تعاملات سازنده با ایران بپردازند.
۹. این جنگ فشار زیادی بر موجودیت و هدف ناتو وارد کرده است—بهویژه با توجه به حادثه ترکیه—و چهار سال پس از آغاز درگیریها در اوکراین رخ داده است. آیا معتقدید حمله به ایران ناتو را بیشتر تضعیف کرده و میتواند ضربهای تعیینکننده به این ائتلاف باشد؟
جمهوری اسلامی ایران همواره با مداخله ناتو در امور سایر کشورها مخالف بوده است. عدم همراهی برخی اعضای اروپایی عضو ناتو با تجاوز نامشروع آمریکا و اسرائیل برای ما دارای اهمیت است. در عین حال، ایران نسبت به هرگونه همکاری در این زمینه هشدار داده است. هرچند نشانههایی نسبت به همکاری لجستیکی و اطلاعاتی برخی کشورها وجود دارد و ما نسبت به هرگونه همکاری و همراهی با متجاوز هشدار دادهایم.
۱۰. ایتالیا در موقعیت منحصربهفردی قرار دارد: در مرکز مدیترانه، با سابقه گفتوگو با خاورمیانه و اسرائیل. همچنین عضو ناتو است و میزبان پایگاههای نظامیبا نیروها و سلاحهای هستهای آمریکاست. از نظر شما، آیا میتواند نقش میانجی معتبری ایفا کند یا ناگزیر همسو است؟
ایران از هرگونه نقشآفرینی سازنده مبتنی بر حقوق بینالملل استقبال میکند. تحقق این امر مستلزم پایبندی عملی به اصولی همچون محکومیت تجاوز است. همانطور که وزیر امور خارجه ایران اخیراً اشاره کردهاند، جمهوری اسلامی ایران از هر ایده و ابتکاری که منجر به پایان جنگ و برقراری صلح پایدار شود، حمایت و استقبال میکند، بهطوری که شاهد تکرار تجاوز در آینده نباشیم.
۱۱. نخستوزیر جورجیا ملونی گفته است که ایتالیا در جنگ نیست، اما هرگز محکومیت صریحی از خود جنگ صادر نکرده است. از دید شما، آیا این ابهام اهمیت دارد؟ آیا ایتالیا را یک طرف گفتوگوی بالقوه میدانید یا کشوری خصمانه؟
ما از مواضع اخیر خانم ملونی در مورد عدم ورود ایتالیا به جنگ و محکومیت حمله به مدرسه دخترانه میناب که منجر به کشته شدن ۱۷۶ دانشآموز شد، استقبال میکنیم. این مواضع برای ما مهم هستند، ولی باید توجه داشت که این جنایت در خلأ صورت نگرفته و عامل این جنایتها باید محکوم شده و مسئولیت آن را بپذیرند. طبق مفاد منشور ملل متحد، اعضای این سازمان موظف به محکومیت تجاوز هستند. تا زمانی که ایتالیا در اقدامات خصمانه مشارکت نداشته باشد، بهعنوان یک کشور متخاصم تلقی نمیشود و با ایفای نقش آن یا سایر کشورها در صورت توجه به شروط ایران مخالفتی نداریم.
۱۲. گفته میشود که حکومت ایران این بار عقبنشینی نخواهد کرد و تا پایان خواهد جنگید. آیا شرایطی برای آتشبس و صلح پایدار وجود دارد یا با وضعیتی روبهرو هستیم که جایی برای مصالحه ندارد؟
ایران هیچگاه به دنبال جنگ نبوده و جنگی را آغاز نکرده است. در این چارچوب، ایران علیرغم تجاوز اسرائیل در جنگ ۱۲روزه، آتشبس بدون پیششرط را پذیرفت. اما امروز میبینیم که پذیرش آتشبس از روی حسن نیت مانع شکلگیری تجاوز جدید نشد. در این شرایط، ما مصمم به دفاع از کشورمان در مقابل تجاوز هستیم. رئیسجمهور ایران سه شرط اصلی برای پایان جنگ را بیان کرده است: نخست، به رسمیت شناختن حقوق مشروع ایران؛ دوم، جبران خسارتهای جانی و مالی واردشده؛ و سوم، ارائه تضمینهای قوی بینالمللی برای جلوگیری از تجاوز در آینده. هدف ایران دستیابی به صلحی عادلانه و پایدار است که امنیت و ثبات منطقه را تضمین کند.
- جناب سفیر، ارزیابی شما از اظهارات ترامپ درباره مذاکرات با تهران برای حلوفصل جنگ چیست؟ دولت ایران اعلام کرده که چنین مذاکراتی صورت نگرفته است.
همانطور که سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اعلام کردهاند، طی چند روز اخیر پیامهایی از طریق برخی کشورهای دوست مبنی بر تقاضای آمریکا برای مذاکره جهت پایان جنگ واصل شده است که به نحو مقتضی و طبق مواضع اصولی خودمان به آنها پاسخ داده شد. در این پاسخها هشدارهای لازم درباره پیامدهای وخیم هرگونه تعرض به زیرساختهای حیاتی ایران داده شد و تاکید گردید هرگونه اقدام علیه زیرساختهای انرژی ایران با واکنش قاطع، فوری و موثر نیروهای مسلح ما مواجه خواهد شد.