.
سخنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در رم در بنیاد Fides et Ratio
.
سخنرانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در رم در بنیاد Fides et Ratio
بسم الله الرحمن الرحیم
مایه خرسندی و افتخار است که امروز در جمع دانشجویان و جوانان ایتالیا حضور دارم. در آغاز لازم میدانم از دوست گرانقدر، جناب آقای Gian Pietro Caliari، برای فراهم ساختن فرصت این دیدار و گفتوگو صمیمانه تشکر کنم.
امروز بیش از آنکه بخواهم سخن بگویم، مایل هستم شنونده باشم؛ شنونده دیدگاهها، دغدغهها و پرسشهای شما جوانان ایتالیایی درباره تحولات جهان، مسائل منطقهای و چالشهایی که آینده مشترک بشریت را تحت تأثیر قرار میدهند. بهویژه در شرایطی که جهان با بحرانهای متعدد و رویدادهای نگرانکنندهای مواجه است، از جمله تنشها و درگیریهایی که در ماههای اخیر امنیت و ثبات منطقه خاورمیانه را با تهدیدهای جدی روبهرو کردهاند.
با این حال، برای آغاز گفتوگو مایلم چند نکته را به اختصار با شما در میان بگذارم.
جوانان عزیز؛
روابط میان ملتها و کشورها ریشه در تاریخ دیرینه بشر دارد. انسانها از نخستین روزهای شکلگیری جوامع، برای پیشرفت، امنیت و شکوفایی فرهنگی به تعامل با یکدیگر نیاز داشتهاند. این تعاملات با ظهور تمدنهای بزرگ ابعاد گستردهتری یافت و به یکی از مهمترین عوامل پیشرفت بشری تبدیل شد.
در میان این تمدنهای بزرگ، ایران و روم باستان جایگاهی ویژه دارند. ایران و ایتالیا امروز وارث دو سنت بزرگ تمدنی هستند که هر یک سهمی ماندگار در شکلگیری فرهنگ، دانش، هنر، حقوق، معماری و اندیشه انسانی داشتهاند. در طول قرنها، این دو حوزه تمدنی نه تنها یکدیگر را شناختهاند، بلکه از رهگذر تعاملات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، بر یکدیگر تأثیر گذاشتهاند.
نگاهی به میراث فرهنگی دو کشور نشان میدهد که تاریخ ایران و ایتالیا سرشار از نقاط تماس و تأثیرات متقابل است. از شکوه معماری و هنر گرفته تا توسعه تجارت، اندیشه و ارتباطات انسانی، ردپای این تعاملات را میتوان در بخشهای مختلف میراث تمدنی دو ملت مشاهده کرد. به همین دلیل، روابط ایران و ایتالیا صرفاً به بیش از یک قرن و نیم روابط رسمی میان دو دولت محدود نمیشود؛ بلکه ریشه در قرنها ارتباط میان دو ملت و دو تمدن دارد.
مسیر میان ایران و ایتالیا تنها یک فاصله جغرافیایی نیست؛ بلکه پلی تاریخی میان شرق و غرب است؛ پلی که در طول قرون، حامل اندیشهها، کالاها، دانش و تجربیات انسانی بوده است. این پیشینه ارزشمند نشان میدهد که همکاری میان ملتها نه یک آرمان دوردست، بلکه تجربهای موفق و آزموده در تاریخ بشر است.
با وجود این میراث غنی، هنوز ظرفیتهای فراوانی برای توسعه همکاریهای فرهنگی، علمی و انسانی میان دو کشور وجود دارد؛ ظرفیتهایی که میتواند بیش از پیش در خدمت شناخت متقابل و نزدیکی ملتها قرار گیرد.
دوستان عزیز؛
امروز جهان ما با چالشهای پیچیدهای روبهروست؛ از تنشهای ژئوپلیتیکی و درگیریهای منطقهای گرفته تا تغییرات اقلیمی، ناامنی غذایی، مهاجرتهای گسترده، شکافهای اقتصادی و پیامدهای تحول سریع فناوری. مقابله با این چالش ها تنها از طریق تقویت همکاریها و تعامل امکان پذیر خواهد بود.
در چنین شرایطی، تجربه تاریخی روابط میان ایران و ایتالیا میتواند الهامبخش باشد. ما آموختهایم که گفتوگو جایگزین تقابل، و همکاری جایگزین رقابتهای مخرب شود. فرهنگهای کهن ایران و ایتالیا به ما یاد دادهاند که تفاوتها نباید منشأ جدایی باشند، بلکه میتوانند سرچشمه غنا و خلاقیت باشند. لذا برای تداوم این میراث چندصدساله و کمک به ساختن نظم جدید عادلانه، چند اصل اساسی باید مورد توجه قرار گیرد.
- تقویت گفتوگوی فرهنگی و تمدنی:
سوءتفاهمها و کلیشهها اغلب ریشه بسیاری از تنشها هستند. دانشگاهها، مراکز فرهنگی، رسانهها و نهادهای علمی میتوانند نقش مهمی در نزدیکتر کردن ملتها ایفا کنند. هرچه شناخت ما از یکدیگر بیشتر شود، زمینههای همکاری نیز گستردهتر خواهد شد.
- گسترش همکاریهای اقتصادی پایدار:
توسعه اقتصادی نه تنها رفاه ایجاد میکند، بلکه یکی از مهمترین پایههای ثبات و صلح است. سرمایهگذاری مشترک، انتقال فناوری، همکاری در حوزه انرژی، زیرساخت، محیط زیست و اقتصاد دانشبنیان میتواند منافع مشترکی ایجاد کند که خود به عاملی برای حفظ صلح تبدیل شود.
آینده روابط میان ملتها در دستان جوانان است. تبادل دانشجو، همکاریهای دانشگاهی، پروژههای مشترک علمی و برنامههای آموزشی میتوانند نسلی را تربیت کنند که به جای دیوار، پل بسازد و به جای تقابل، همکاری را انتخاب کند.
- پایبندی به حقوق بینالملل و احترام به حاکمیت کشورها:
صلح پایدار زمانی تحقق مییابد که اصول عدالت، برابری و احترام متقابل رعایت شود. نظم نوین جهانی نباید بر پایه حذف یا سلطه باشد، بلکه باید بر مشارکت و مسئولیت مشترک استوار گردد.
آینده سازان جهان آتی؛
ملت ایران همواره بر این باور بوده است که صلح واقعی از مسیر گفتوگو، احترام و همکاری میگذرد. تاریخ نشان داده است که تمدنها زمانی شکوفا شدهاند که با یکدیگر تعامل کردهاند، نه زمانی که در برابر هم قرار گرفتهاند.
امروز، از رم تا تهران، از سواحل مدیترانه تا فلات ایران، این فرصت وجود دارد که میراث ارزشمند همکاریهای گذشته را به سرمایهای برای آینده تبدیل کنیم. ما میتوانیم با تکیه بر اشتراکات انسانی، فرهنگی و تاریخی خود، سهمی مؤثر در شکلدهی به نظمی جهانی داشته باشیم که در آن صلح، توسعه و کرامت انسانی برای همه ملتها تضمین شود.
اجازه دهید این پیام را با این امید به پایان برسانم که مسیر میان رم و تهران همچنان مسیر گفتوگو، دوستی و همکاری باقی بماند؛ مسیری که نه تنها دو ملت، بلکه دو سنت بزرگ تمدنی را به یکدیگر پیوند میدهد و میتواند الگویی برای جهانی صلحآمیزتر و انسانیتر باشد.
از توجه و حضور شما سپاسگزارم و مشتاقانه منتظر شنیدن دیدگاهها و پرسشهای شما هستم.